Eén van mijn favoriete citaten is al jaren “It takes many men with their feet firmly on the ground to keep one man’s head in the clouds.” Zeker nu bijna alle buzzwords van het jaar over wolken gaan, denk maar aan cloud computing, cloud networking, cloud operating systems en cloud databases, denk ik vaak aan deze woorden. Vooral als ik de vele mooie beloftes in folders en op websites zie, maar vooral als ik zie hoe weinig er nog gebruik wordt gemaakt van de werkelijke kracht van clouds.
Vaak wordt er nu al gesproken over een cloud zodra er gebruik wordt gemaakt van gevirtualiseerde servers. Toegegeven, zonder de brede implementatie en volledige acceptatie van hardware-virtualisatie zouden vele aspecten van cloud computing nu (nog) niet mogelijk of economisch haalbaar zijn, maar toch komt er bij werkelijke implementatie van “capaciteit in een wolk” meer kijken om er werkelijk alles uit te halen. 

Cloud computing bestaat in mijn optiek uit drie lagen: utility computing, resource virtualisation en bovenal capacity as a service.
Utility computing is het benaderen van de aanwezige en inzetbare hardware onderlaag zoals wij openbare diensten zoals electriciteit en water benaderen: als een altijd beschikbare “gemeterde” dienst, waarbij we niet alleen enkel betalen voor wat we werkelijk gebruiken maar zelf naar behoefte snel kunnen beschikken over meer of minder capaciteit. Denk hier aan hardware, netwerk en opslag als “computers uit de kraan”. Door fysieke capaciteit niet vooraf vast te leggen maar te gebruiken naar behoefte ontstaat een flexibel systeem dat bij verminderd gebruik niet de normale vaste lasten met zich mee brengt. Om de analogie te vervolmaken: een gemiddelde Nederlander gebruikt circa 50 liter water voor zijn dagelijkse douche. Wilt u die 50 liter van te voren inkopen en klaarzetten of wilt u gewoon de kraan kunnen opendraaien en douchen wanneer en hoe lang u wilt? 

De tweede laag, resource virtualisation, is de centrale spil in het systeem van cloud computing: de beschikbare resources (processorcapaciteit, geheugen, storage, operating systems, netwerktoegang et cetera) dusdanig inrichten en virtualiseren dat er zeer snel en zonder overbodige handelingen of reserveringen over virtuele systemen en infrastructuren beschikt kan worden. Deze laag is nu bij de meesten onder u waarschijnlijk wel bekend, hier vindt u de nu “traditionele” virtualisatie door middel van oplossingen zoals bijvoorbeeld die van marktleider Vmware of van Microsoft.

De derde laag is waar de werkelijke kracht van cloud computing zichtbaar wordt: capacity as a service houdt in een laagdrempelige, snelle en eenvoudige toegang tot de middelen die de cloud u biedt. Snel extra systemen in kunnen zetten voor productie-omgevingen, eenvoudig beschikken over geïsoleerde kopiën van één of meerdere gekoppelde systemen voor test en ontwikkeling, en niet te vergeten: ook net zo eenvoudig capaciteit weer verwijderen om resources en kosten te sparen. Hier, mits correct en volledig geïmplementeerd, wordt de kracht en eenvoud van cloud computing voelbaar. Hier kan worden voldaan aan verzoeken om meer of minder kracht, om meer of minder systemen en diensten, zonder iedere keer weer op te moeten kijken tegen per-verzoek-investeringen, lange doorlooptijden en inzet van mankracht.
Virtualisatie als een allenstaande techniek was de eerste stap, maar de ladder de wolken in blijkt langer maar zeker niet onhaalbaar. Met de juiste expertise en een goede strategie en planning kan iedereen met zijn hoofd in de wolken lopen, mits gesteund door de juiste mensen met hun voeten stevig op de grond.
Mark Kathmann